แม้ว่าเมื่อเร็ว ๆ นี้ทางการญี่ปุ่นจะได้มีการออกมาตรการใหม่ ๆ ออกมาเพื่อผลักดันให้เกิดการจ้างงานและจ่ายค่าตอบแทนอย่างเป็นธรรมมากขึ้นแก่เหล่าครีเอเตอร์ อนิเมเตอร์ และอาชีพผู้สร้างสรรค์ผลงานอิสระ ซึ่งก่อนหน้านี้ต้องทุกข์ทนกับสภาพแวดล้อมการทำงานที่ย่ำแย่และไม่ได้รับการคุ้มครองจากกฎหมายแรงงาน แต่แคมเปญโปรโมตแนวทางใหม่ดังกล่าวดูเหมือนจะโดนทัวร์ลงอย่างหนักว่าไม่จริงใจ เพราะแผ่นพับที่ทำออกมาเพื่อให้ความรู้ ดูเหมือนจะสร้างขึ้นด้วย AI แถมสร้างขึ้นมาแบบลวก ๆ ทำให้มีจุดผิดพลาดให้จับผิดเพียบ!
โดยคณะกรรมการการค้ายุติธรรมของญี่ปุ่น (JFTC) และสำนักงานยุทธศาสตร์ทรัพย์สินทางปัญญาของคณะรัฐมนตรี จะได้ประกาศแนวทางปฏิบัติฉบับใหม่ไปเมื่อวันที่ 22 มิถุนายนที่ผ่านมา เพื่อมุ่งเน้นสร้างความเป็นธรรมในการจ้างงานให้กับเหล่าครีเอเตอร์ในอุตสาหกรรมอนิเมะและภาพยนตร์ พร้อมจัดทำแผ่นพับให้ความรู้เพื่อสร้างความตระหนักเกี่ยวกับแนวทางปฏิบัติดังกล่าว
ทว่าชาวญี่ปุ่นบนโลกออนไลน์หลายคนคนกลับมองว่าแผ่นพับนี้เป็น "ตลกร้าย" แบบสุดๆ เพราะหน่วยงานรัฐที่ออกตัวว่าจะสนับสนุนครีเอเตอร์อิสระ ดันไม่ยอมจ้างศิลปินตัวเป็นๆ มาวาดภาพประกอบให้ และที่หนักยิ่งขึ้นไปอีกคือภาพ AI เหล่านี้ยังมีจุดบกพร่องเหมือนไม่ได้ผ่าน QC ด้วย เช่น การวาดอุปกรณ์หากินของนักวาดแอนิเมชันออกมาผิดธรรมชาติอย่างการวางเมาส์ปากกากลับหัวกลับหาง บ่งบอกว่าไม่มีการตรวจสอบคุณภาพก่อนเผยแพร่เลย
บอกได้เลยว่างานนี้บนโลกออนไลน์นั้นเดือดสุด ๆ บางคนกล่าวว่าการที่ทางการมักง่ายใช้ AI เจนภาพแทนที่จะจ้างครีเอเตอร์ตัวจริงมาโปรโมตนโยบายแบบนี้ มันทำให้รู้เลยว่าทำไมยุทธศาสตร์ Cool Japan ถึงไม่เคยก้าวไปถึงฝั่งฝัน บางคนก็แซะว่าภาพประกอบพวกนี้แสดงให้เห็นเลยว่าแนวทางของคณะกรรมการการค้ายุติธรรมที่มีต่อการผลิตอนิเมะนั้นมี "คุณภาพสูง" ซะเหลือเกิน นอกจากนี้ยังมีคนตั้งคำถามตรงๆ ว่าทำไมไม่จ้างแอนิเมเตอร์มาวาด ไปจนถึงคอมเมนต์แซะเจ็บๆ บอกว่าทั้งที่ควรจะเป็นโปสเตอร์สนับสนุนครีเอเตอร์แท้ๆ แต่กลับใช้ AI เจนภาพซะงั้น ดูออกเลยว่าคนพวกนี้ "ไม่เข้าใจอะไรในวงการนี้เลย"
ทาง JFTC ก็ได้ออกมาชี้แจงว่า ตัวแผ่นพับนี้ได้ถูกว่าจ้างให้บริษัทโปรดักชันแห่งหนึ่งเป็นผู้จัดทำ แต่เนื้องานจริง ๆ ถูกผลิตโดยนักวาดภาพประกอบที่รับงานต่อจากผู้รับเหมาช่วงอีกทอดหนึ่ง ซึ่งนักวาดคนดังกล่าวได้ใช้ AI ในการสร้างภาพสำหรับแผ่นพับ และมีการนำมา "ตัดต่อแก้ไขในขั้นตอนสุดท้าย" โดยเจ้าหน้าที่ JFTC ได้รับการยืนยันจากบริษัทรับเหมาช่วงว่า เหตุผลที่ตัดสินใจใช้ AI ก็เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการทำชิ้นงานให้รวดเร็วขึ้น
ทาง JFTC ระบุเพิ่มเติมว่า ตอนที่ตกลงทำสัญญาจ้างทำแผ่นพับ ทางหน่วยงานไม่ได้มีข้อห้ามเรื่องการใช้ AI สร้างภาพระบุไว้ในเงื่อนไข เพียงแต่กำชับให้บริษัทโปรดักชันที่รับงานไปต้องตรวจสอบให้แน่ใจว่าภาพที่สร้างขึ้นมานั้นไม่ได้ละเมิดลิขสิทธิ์ของใคร ส่วนประเด็นเรื่องภาพที่ผิดเพี้ยนอย่างการวางเมาส์ปากกากลับหัวนั้น เจ้าหน้าที่ JFTC ยอมรับว่าแม้ทางคณะกรรมการจะมีการตรวจทานผลงานขั้นสุดท้ายแล้ว แต่เนื่องจากการตรวจสอบมุ่งเน้นไปที่เรื่องแนวทางปฏิบัติทางธุรกิจในอุตสาหกรรมเป็นหลัก จึงไม่มีความเชี่ยวชาญพอที่จะสังเกตเห็นรายละเอียดเชิงลึกอย่างเรื่องอุปกรณ์ที่ใช้ในการทำงานจริง
ท้ายที่สุดนี้ ทาง JFTC ก็ยืนยันว่าได้รับทราบถึงกระแสวิพากษ์วิจารณ์บนโซเชียลมีเดียแล้ว และตั้งใจที่จะนำบทเรียนนี้ไปปรับปรุงแก้ไขในการทำแคมเปญครั้งต่อๆ ไปอย่างเหมาะสม อย่างไรก็ตาม ทางหน่วยงานปฏิเสธที่จะให้ความเห็นว่าจะมีการลบหรือเปลี่ยนภาพเจ้าปัญหาเหล่านี้หรือไม่ ซึ่งก็คงต้องจับตาดูกันต่อไปว่าความพยายามที่จะสนับสนุนวงการอนิเมะของรัฐบาลญี่ปุ่นจะสามารถเรียกความเชื่อมั่นจากเหล่าครีเอเตอร์กลับคืนมาได้หรือไม่หลังจากที่เริ่มต้นได้ไม่สวยงามนัก
แปลและเรียบเรียงจาก
Automaton Media
ติดตามดูอนิเมะถูกลิขสิทธิ์ ได้ที่ Online Station แหล่งรวมอนิเมะที่คุณไม่ควรพลาด