เนื่องในโอกาสที่อาจารย์ Junji Ito ปรมาจารย์แห่งมังงะสยองขวัญมาเปิดงานนิทรรศการในประเทศไทย ทางทีมงาน Online Station ก็ได้เป็น 1 ใน 20 สื่อที่ได้เข้าไปสัมภาษณ์ Exclusive กับอาจารย์อย่างใกล้ชิด ทีมงานได้รวบรวมบทสัมภาษณ์ทั้งหมดมาให้แล้ว เพื่อที่เราได้รู้จักอาจารย์กันมากขึ้นจากบทสัมภาษณ์เหล่านี้
มีมุมมองต่อเรื่องผีหรือสิ่งลี้ลับในไทยอย่างไงบ้าง?
"เอ่อ เคยได้ยินเรื่องผีกระสือ ที่ข้างบนมีแต่หัวข้างล่างเป็นไส้ และออกหาเหยื่อตอนกลางคืนอะไรแบบนั้น รู้สึกว่าคล้ายๆ กับ ผีคอยาวของญี่ปุ่น ผีคอยาวพวกนี้จริง ๆ หัวหลุดออกมาได้ด้วย ก็เลยรู้สึกว่าเหมือนผีกระสือเลยนะ แต่ผีกระสือดูน่ากลัวกว่า"
ชายหนุ่มที่สี่แยกเป็นตัวละครที่หล่อมาก จนทำให้คนคลั่งชนิดที่ว่า "ชอบจนจะตายให้ได้เลย" อาจารย์เคยเจอคนที่หล่อขนาดนั้นไหม? หรือคิดว่านักแสดงคนไหนที่หล่อในระดับนั้นได้?
"ก่อนอื่นเลยต้องบอกว่าไม่ค่อยดูละครเลยไม่ค่อยรู้จักนักแสดง ถ้าพูดถึงภาพความหล่อของเขาที่ผมมีในหัวที่ใกล้เคียงคงจะเป็นพวก KPOP เกาหลี เป็นการเทียบ ณ ตอนนี้นะครับ" (เพราะตอนวาดเรื่องนี้ KPOP ยังไมมี)
เวลาคุณวาดร่างกายที่บิดเบี้ยวของมนุษย์และเหล่าสัตว์ประหลาด มันมีเสน่ห์เฉพาะตัวมาก ๆ อยากทราบถึงแรงบันดาลใจ อ้างอิงจากอะไร ความกลัวจริง ๆ หรืออะไร?
"อย่าเรียกว่าเป็นแรงบันดาลใจเลยครับ มันเป็นคอนเซ็ปมากกว่า อย่างอุซึมากิ [ก้นหอยมรณะ] ด้วยธีมมันชัดเจนแล้วว่า ลักษณะทุกอย่างจะขดเป็นวงกลมรูปก้นหอย เมื่อมีธีมที่ชัดเจนก็จะใช้เป็นตัวนำในการวาดรูป"
เรื่องราวในมังงะของคุณมักจะทิ้งปริศนาเอาไว้เสมอและปราศจากการคลี่คลาย ทำไมถึงได้นำเสนอในทิศทางนี้แทนที่จะนำเสนอแบบมีบทสรุปที่ชัดเจนกับผู้อ่าน?
"ก็ถ้าเราดูหนังแนวลึกลับสยองขวัญ ส่วนมากมันก็จะมีต้นตอ มีจุดจบ มีเหตุผล แต่ผมก็ไม่ได้เขียนลึกลับอย่างเดียว ผมเขียนความน่ากลัวด้วย ถ้าผมบอกเหตุผลมันก็ไม่น่ากลัวแล้ว ถ้าอยากดำเนินเรื่องให้เป็นสยองขวัญ ความน่ากลัวเนี่ย มันคือความน่ากลัวจากความไม่รู้ เพราะฉะนั้นผมก็จะทิ้งปมแบบนั้นไปเรื่อย ๆ"
มีวิธีการอย่างไรในการเติบเต็มไอเดียให้สดใหม่ เพื่อสร้างความสนุกและความสยองแบบพึลึกพิลั่นในตัวเองอยู่เสมอ
"ก็อยากจะตอบให้น่าสนใจ แต่ในชีวิตจริงมันมีสิ่งที่เรียกว่า [เดธไลน์] (วันกำหนดส่งงาน) ถามว่าสิ่งที่น่ากลัวกว่าผีสางก็คือเดธไลน์นี่แหล่ะ ที่ต้นสังกัด สำนักพิมพ์ บรรณาธิการจะมาทวงต้นฉบับ มันเป็นอาชีพที่ถูกไล่ล่า เพราะฉะนั้นหัวผมก็จะขับเคลื่อนไปด้วยความกลัว กลัวเดธไลน์ กลัวส่งงานไม่ทันนี่แหล่ะ"
ตัวละครที่คุณชอบมากที่สุดคือตัวละครไหน?
"ก็ต้องโทมิเอะ เพราะเป็นตัวละครเดบิวต์ เวลาผมเซ็นลายเซ็นจะมีหน้าโทมิเอะด้วย เป็นตัวละครที่ผมผูกพันที่สุด"
อาจารย์เชื่อเรื่องโลกหลังความตายหรือไม่?
"ต้องสารภาพก่อนเลยว่า ตอนเด็ก ๆ เชื่อหมดทุกอย่าง ผี วิญญาณ เนสซี่ UFOฯลฯ อะไรที่เขาว่าสมัยก่อนเป็นตำนานผมก็เชื่อหมด แต่พอยิ่งโตมาความเชื่อพวกนี้ก็ลดน้อยลงก็ต้องยอมรับเราไม่เคยเห็น ไม่เคยเจอละนะ เลยเริ่มไม่ค่อยเชื่อล่ะ แต่ถ้าคนเราจะใช้ชีวิตโดยไม่เชื่ออะไรก็คงจืดชืด หลัง ๆ นี่ผมก็อยากจะเชื่อล่ะ ส่วนเรื่องโลกหลังความตายเนี่ย คือผมว่ามีชีวิตนี่ลำบากอยู่นะ ทั้งสงคราม ทั้งต้องทำงาน มันเหนื่อย โลกต่อไปอยากให้สนุกสนานมีทุ่งดอกไม้กว้างๆ ไม่ต้องไปทำงาน ไม่ต้องเรียน มีความสุขในแสงสว่างอันอบอุ่น นี่คือโลกที่ผมต้องการ"
ทราบมาว่าอาจารย์ชอบแมวมาก ๆ จนถึงกับมีมังงะเรื่องแมวออกมา แล้วถ้าอาจารย์เขียนมังงะโดยไม่มีแมวเป็นตัวเอกแล้วจะเป็นตัวอะไร?
"บอกก่อนว่าแมวไม่ใช่แมวของผมแต่เป็นของภรรยาผม ผมเองก็เคยคิดว่าอยากมีชีวิตอยู่กับสัตว์ก็เลยชอบแมวไปด้วย แต่หลัง ๆ ภรรยาผมเริ่มเลี้ยงอย่างอื่น ล่าสุดมีหมาเพิ่มมาอีกหนึ่ง แล้วก็เริ่มมีสัตว์เลื้อยคลาน ตอนนี้มีกิ้งกายักษ์ ตัวใหญ่มากหางก็ใหญ่มีเกล็ดเต็มไปหมด บางทีก็แกว่งหางไปมา ผมเองบางครั้งก็ไม่กล้าจับ...ถ้าจะมีมังงะ(เกี่ยวกับสัตว์)เรื่องต่อไปก็อาจจะเป็นเรื่องกิ้งก่าตัวนี้ก็ได้"
ถ้าเกิดเลือกผลงานของอาจารย์ไปทำ Live Action (คนแสดง) อีกสักเรื่อง ตอนนี้อาจารย์อยากให้เป็นเรื่องอะไร?
"ผมอยากให้เป็นเรื่อง [ลูกโป่งหัวมนุษย์] ที่มีลูกโป่งหน้าเหมือนเราและไล่ล่าจับเราแขวนคอ ผมชอบเรื่องนี้มาก รู้มาว่าถูกเอาไปทำเป็นอนิเมะมาแล้ว แต่อยากได้เป็นมูฟวี่ยาว ๆ สักเรื่อง"
มีความน่ากลัวบนโลกแบบใดบ้างที่อาจารย์คิดว่าไม่สามารถบรรยายเป็นภาพได้ มันเป็นความน่ากลัวแบบที่บรรยายไม่ได้?
"สิ่งที่น่ากลัวในชีวิตจริงเนี่ย มันไม่ใช่พวกผีสางที่ไหน มันคือความมืดมิดของความรู้สึกและจิตใจของมนุษย์ ซึ่งความดำมืดของจิตใจคนเราเนี่ยแหล่ะครับมันยากที่จะถ่ายทอดออกมาเป็นภาพเป็นเรื่องราว"
อาจารย์มีโอกาสที่จะเขียนเล่มต่อของ [บันทึกน้องเหมียวไหม]?
"น้องยงมีชื่อเต็ม ๆ ว่า [ยงสึเกะ] ส่วนน้องมูมีชื่อว่า [มูยัง] ยงสุเกะเสียไปช่วงปี 2011 หนึ่งเดือนก่อนเกิดแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ ทีน่าแปลกใจคือน้องเสียวันเดียวกับผู้จัดการคนเก่าของผม ห่างกันแค่ 6 ชั่วโมงเอง ส่วนมูยังอายุยืนกว่าแต่ก็กลับดาวไปเมื่อไม่กี่ปีก่อน เพราะฉะนั้นตอนนี้ก็ไม่รู้จะเขียนยังไงต่อ ที่ผ่านมาจริง ๆ น้องยงสึเกะเป็นแมวที่ตลกมาก ชอบทำอะไรตลก ๆ"
ผีที่อาจารย์กลัวที่สุดในชีวิตคือผีชนิดไหน?
"จริง ๆ ผีในตำนานอะไรพวกนี้ผมว่าไม่น่ากลัวเท่าผีในรูปถ่ายนะ เพราะถ้าพูดถึงผีเรามองมันไม่เห็นเราก็ไม่ค่อยกลัวแต่เมื่อใดที่ถูกถ่ายรูป เห็นเป็นเงา เห็นเป็นมือ อะไรพวกนี้มันก็ดูน่ากลัวล่ะ เพราะเราไม่เห็นแต่มันกลับมีเป็นรูปธรรมให้เราดูเนี่ย น่ากลัวมาก โดยเฉพาะช่วงหน้าร้อนญี่ปุ่น ทีวีชอบมีรายการวิเคราะห์ภาพถ่ายวิญญาณพวกนี้ บางทีก็กลัวจนไม่กล้าไปเข้าห้องน้ำเลยครับ"
ถ้าอาจารย์ถูกอัญเชิญไปต่างโลกในมังงะตัวเอง อยากจะไปในเรื่องไหนและไม่อยากไปในเรื่องไหน?
"ไม่มีโลกไหนที่อยากไปเลยครับ แต่ถ้าต้องเข้าไปก็คงจะเป็นเรื่อง [ลูกโป่งหัวมนุษย์] คิดว่าก็ต้องมีลูกโป่งหน้าตัวเองในนั้น อันตรายอยู่แต่ถ้าพยายามหลบซ่อนก็น่าจะพอได้ เหมือนเล่นเกมนิด ๆ ครับ มีการหนีแต่ก็ดูสถานการณ์ดูบอลลูนชาวบ้านไปด้วย น่ากลัวก็จริงแต่ก็น่าจะสนุกนะ เพราะฉะนั้นก็น่าจะอยากเข้าไปอยู่ล่ะครับ ส่วนไม่อยากเข้าไปอยู่ในโลกไหนที่สุด ก็ไม่อยากเข้าไปสักโลกเลยครับ แต่ถ้าไม่อยากที่สุดก็คง... [กลีเซอไรด์] ที่มันมีแต่น้ำมันบ้านเหนียวไปหมด ขอไม่อยู่โลกนั้นล่ะกันครับ"
อาจารย์คิดว่าอะไรคือองค์ประกอบสำคัญที่ทำให้เรื่องราวสยองขวัญของอาจารย์เข้าถึงผู้คนได้แม้จะมีความหลากหลายและต่างวัฒนธรรม
"ทุกผลงานของผมมันเป็น body horror ความน่ากลัวจากร่างกาย ร่างกายบิดเบี้ยวบ้าง ผิดปกติบ้าง แปรสภาพบ้าง มันเป็นสิ่งที่ไม่ว่าคุณจะพูดภาษาไหน ชนชาติไหน คุณเข้าใจแน่นอนเพราะมันคือร่างกายของคุณ การทีร่างกายของคุณมันเปลี่ยนสภาพเดิมมันบิดเบี้ยวแปรสภาพเป็นอย่างอื่น มันเป็นความน่ากลัวที่ใคร ๆ ก็จินตนาการได้"
ตอนเขียน [ก้นหอยมรณะ] อาจารย์เห็นสิ่งต่าง ๆ รอบตัวเป็นก้นหอยไหม?
"ตอนเขียนเรื่องนี้ คิดไว้แล้วว่าจะเขียนเป็นเรื่องยาว และมันจะจบด้วยมุกเดียวไม่ได้ เลยบอกผู้จัดการขอหนังสือขอข้อมูลอ้างอิง อะไรก็ได้ที่เป็นทรงก้นหอย ก็ได้มาหมดมีตั้งแต่ตัวหอยทาก ไปจนถึงภาพวาดสมัยก่อน ช่วงตอนนั้นชีวิตก็มีแต่ทรงวน ๆ ก้นหอย บางทีเขียน ๆ อยู่ก็หน้ามืดเวียนหัวกับภาพก้นหอยพวกนี้ ยอมรับเลยครับว่าตอนนั้นมองไปไหนก็สังเกตเห็นแต่ก้นหอย
เรื่องสั้นสยองขวัญที่อาจารย์วาดออกมาชอบเรื่องไหนมากที่สุด?
"ผมชอบเขียนเรื่องสั้นนะ มันสามารถเอาไอเดียที่มีอยู่ในตัวออกมาปล่อยได้เยอะ ๆ เรื่องเดียวคงไม่ได้ขอเป็น 3 ล่ะกัน เรื่องแรกก็ [ลูกโป่งหัวมนุษย์] ที่พูดถึงไปก่อนหน้านี้แล้ว อีกเรื่องก็ [ฝันยาว] เรื่องของผู้ชายคนนึงที่ยิ่งนอนยิ่งฝันยาวนานขึ้น เป็นวัน เป็นเดือน เป็นปี หมื่นปี จนถึงไม่มีที่สิ้นสุดและเรื่องสุดท้าย [เรื่องประหลาดที่รอยแยกแห่งภูเขาอามิงาระ] เรื่องของภูเขาที่เกิดรอยแยกและเกิดรูที่มีรูปร่างเหมือนร่างกายมนุษย์ และทุกคนจะมีรูที่มีรูปร่างพอดีกับตัวเอง ผมชอบไอเดียเรื่องนี้มาก"
ประเทศไทยมีวัฒนธรรมและความเชื่อเกี่ยวกับสิ่งลี้ลับ อาจารย์คิดว่าประเทศไทยมีอะไรที่สามารถเอาไปเป็นวัตถุดิบในการเขียนเรื่องสยองขวัญของอาจารย์ได้บ้าง?
"ผมคิดว่าเป็นแม่นาคครับ จะคล้าย ๆ กับผี [โออิวะซัง] ของญี่ปุ่นที่โดนสามีฆ่า ในฐานะผีผู้หญิงที่มีความแค้นกูดูคล้าย ๆ กัน แต่ของแม่นาคที่จะสเกลค่อนข้างใหญ่คือจัดการคนที่มาขัดขวางและทำลายทั้งหมู่บ้านเลย (โออิวะซังแก้แค้นแค่สามีตัวเอง) รู้สึกได้ว่าแม่นาคจะดุกว่า ผมว่าน่ากลัวและน่าสนใจดีครับ"
อะไรคือเคล็ดลับของอาจารย์ที่ทำให้ผลิตผลงานมาต่อเนื่องยาวนานถึง 38 ปี?
"ผมเขียนมังงะมานาน ช่วงแรกไอเดียเยอะมาก ผุดไปมาเยอะแยะมากไม่หยุด แต่ว่ายิ่งเขียนไปนาน ๆ ไอเดียก็เริ่มหมดลง แต่ที่ยังคงคิดได้ มีไอเดียได้ เป็นเพราะการไล่ล่าของสำนักพิมพ์ที่ต้องการต้นฉบับ ผมก็ถูกความกลัวในชีวิตจริงดันให้ต้องเค้นไอเดียขึ้นมา ตอนนี้เลยรู้สึกว่า ชินกับการคิดไอเดียจากความกดดัน ก็เลยออกมาได้เรื่อย ๆ"
อาจารย์คิดว่าเรื่องสยองขวัญของอาจารย์เรื่องไหนหลอนและน่ากลัวที่สุด?
"ผมไม่เคยกลัวผลงานตัวเองนะ แต่ว่ามีอยู่เรื่องนึงที่พอเขียน ๆ แล้วนึกก็หลอนตามเรื่อง [ทฤษฎีของซาตาน]มันจะเป็นเรื่องที่มีปีศาจตัวนึงถ่ายทอดความอยากตายให้กับผู้คน ตัวเอกของเรื่องก็เผลอไปฟังบทสนทนาจากเสียงที่ถูกอัดเทปไว้จนต้องเดินหาสถานที่ที่จะฆ่าตัวตาย พอเขียนเรื่องนี้อยู่ก็นึกตามแล้วก็รู้สึกหลอนขึ้นมาเหมือนกัน"
และนี่ก็คือบทสัมภาษณ์ที่ทางอาจารย์ Junji Ito ได้ตอบคำถามเกี่ยวกับผลงานและเบื้องหลังความสยองหลาย ๆ เรื่อง บางเรื่องถ้าคิดไม่ออกลองเอาชื่อที่ระบุไว้หาดูได้ ทุกชื่อเป็นชื่อตอนในผลงานฉบับลิขสิทธิ์ของไทย บางเรื่องที่อาจารย์อ้างอิงถึงอาจจะมีแค่ไม่กี่หน้าและไม่ใช่เรื่องดัง (โดยเฉพาะเรื่องสุดท้าย) เลยอาจจะคิดยากหน่อยวาเรื่องไหนอยู่เล่มไหนบ้าง และใครที่ชอบผลงานของอาจารย์ก็อย่าลืมไปงาน Junji Ito Collection Horror House 2025 ที่กำลังจัดอยู่ในตอนนี้ รายละเอียดดูได้ที่ https://www.online-station.net/anime/992952
ติดตามดูอนิเมะถูกลิขสิทธิ์ ได้ที่ Online Station แหล่งรวมอนิเมะที่คุณไม่ควรพลาด